Dioxaan? Het is gewoon een kwestie van vooroordeel.

Wat is dioxaan? Waar komt het vandaan?

Dioxaan, de correcte schrijfwijze is dioxaan. Omdat 'kwaad' te moeilijk is om te typen, gebruiken we in dit artikel de gebruikelijke afkorting 'kwaad'. Het is een organische verbinding, ook bekend als dioxaan, 1,4-dioxaan, een kleurloze vloeistof. Dioxaan heeft een lage acute toxiciteit en heeft een verdovende en stimulerende werking. Volgens de huidige veiligheidsvoorschriften voor cosmetica in China is dioxaan een verboden bestanddeel van cosmetica. Aangezien het verboden is om toe te voegen, waarom wordt er dan nog steeds op dioxaan getest in cosmetica? Om technisch onvermijdelijke redenen is het mogelijk dat dioxaan als onzuiverheid in cosmetica terechtkomt. Welke onzuiverheden zitten er dan in de grondstoffen?

Een van de meest gebruikte reinigingsingrediënten in shampoos en douchegels is natriumvetalcoholethersulfaat, ook wel bekend als natrium-AES of SLES. Deze component kan worden gemaakt van natuurlijke palmolie of aardolie als grondstof voor vetalcoholen, maar de synthese ervan verloopt via een reeks stappen zoals ethoxylering, sulfonering en neutralisatie. De belangrijkste stap is ethoxylering. In deze reactiestap wordt ethyleenoxide gebruikt als grondstof, een monomeer dat veelvuldig wordt gebruikt in de chemische industrie. Tijdens de ethoxylering wordt niet alleen ethyleenoxide aan vetalcohol toegevoegd om geëthoxyleerde vetalcohol te vormen, maar condenseren ook twee moleculen ethyleenoxide (EO) tot een bijproduct, namelijk dioxaan. De specifieke reactie is weergegeven in de onderstaande afbeelding.

Over het algemeen zullen grondstoffenfabrikanten later stappen ondernemen om dioxaan te scheiden en te zuiveren. Verschillende grondstoffenfabrikanten hanteren verschillende normen. Ook multinationale cosmeticafabrikanten controleren deze indicator, doorgaans op een waarde tussen de 20 en 40 ppm. Wat betreft de norm voor het gehalte in eindproducten (zoals shampoo en douchegel), bestaan ​​er geen specifieke internationale normen. Na het Bawang-shampoo-incident in 2011 heeft China de norm voor eindproducten vastgesteld op minder dan 30 ppm.

Dioxaan veroorzaakt kanker, levert dat ook veiligheidsrisico's op?

Natriumsulfaat (SLES) en het bijproduct dioxaan, die sinds de Tweede Wereldoorlog als grondstof worden gebruikt, zijn uitgebreid bestudeerd. De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) onderzoekt al 30 jaar dioxaan in consumentenproducten en Health Canada heeft geconcludeerd dat de aanwezigheid van sporen dioxaan in cosmetische producten geen gezondheidsrisico vormt voor consumenten, zelfs niet voor kinderen (Canada). Volgens de Australische National Occupational Health and Safety Commission is de ideale limiet voor dioxaan in consumentenproducten 30 ppm en de toxicologisch aanvaardbare bovengrens 100 ppm. In China is de limiet van 30 ppm voor het dioxaangehalte in cosmetica na 2012 aanzienlijk lager dan de toxicologisch aanvaardbare bovengrens van 100 ppm onder normale gebruiksomstandigheden.

Aan de andere kant moet worden benadrukt dat de Chinese limiet voor dioxaan in cosmetische normen lager is dan 30 ppm, wat wereldwijd een hoge norm is. Veel landen en regio's hanteren namelijk hogere limieten voor het dioxaangehalte dan onze norm, of hebben helemaal geen duidelijke normen.

Sterker nog, sporen van dioxaan komen ook veelvuldig in de natuur voor. Het Amerikaanse register voor giftige stoffen en ziekten (US Toxic Substances and Disease Registry) vermeldt dat dioxaan is aangetroffen in kip, tomaten, garnalen en zelfs in ons drinkwater. De richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie voor de kwaliteit van drinkwater (derde editie) stellen dat de limiet voor dioxaan in water 50 μg/L is.

Om het kankerverwekkende probleem van dioxaan in één zin samen te vatten: ongeacht de dosis is het onzinnig om over de schadelijkheid te spreken.

Hoe lager het dioxaangehalte, hoe beter de kwaliteit, toch?

Dioxaan is niet de enige indicator voor de kwaliteit van SLES. Andere indicatoren, zoals de hoeveelheid niet-gesulfoneerde verbindingen en de hoeveelheid irriterende stoffen in het product, zijn ook belangrijk om te overwegen.

Daarnaast is het belangrijk op te merken dat SLES ook in verschillende groottes verkrijgbaar zijn, waarbij het grootste verschil de mate van ethoxylering is: sommige met 1 EO, andere met 2, 3 of zelfs 4 EO (uiteraard kunnen ook producten met decimalen zoals 1,3 en 2,6 worden geproduceerd). Hoe hoger de mate van ethoxylering, oftewel hoe hoger het aantal EO, hoe hoger het gehalte aan dioxaan dat onder dezelfde proces- en zuiveringsomstandigheden wordt geproduceerd.

Interessant genoeg is de reden voor het verhogen van de hoeveelheid etherische olie (EO) het verminderen van de irriterende werking van het oppervlakteactieve middel SLS. Hoe hoger het gehalte aan EO en SLES, hoe minder irriterend voor de huid, oftewel hoe milder, en omgekeerd. Zonder EO blijft SLS over, een zeer stimulerend ingrediënt dat door de huid niet wordt gewaardeerd.

Een laag dioxaangehalte betekent dus niet per se dat het een goede grondstof is. Want hoe kleiner het gehalte aan etherische oliën, hoe groter de irritatie die de grondstof kan veroorzaken.

SAMENVATTING:

Dioxaan is geen ingrediënt dat door bedrijven wordt toegevoegd, maar een grondstof die onvermijdelijk aanwezig blijft in grondstoffen zoals SLES, en die moeilijk te vermijden is. Niet alleen in SLES, maar in feite zijn er bij elke ethoxylering sporen van dioxaan aanwezig, en sommige grondstoffen voor huidverzorging bevatten ook dioxaan. Vanuit het oogpunt van risicobeoordeling hoeft er, als reststof, niet gestreefd te worden naar een absoluut nulgehalte. Gezien de huidige detectietechnologie betekent "niet gedetecteerd" niet dat het gehalte nul is.

Praten over schade die verder gaat dan de dosis, is gewoonweg onverstandig. De veiligheid van dioxaan is al jarenlang onderzocht en er zijn relevante veiligheids- en aanbevolen normen vastgesteld. Residuen van minder dan 100 ppm worden als veilig beschouwd. Maar landen zoals de Europese Unie hebben dit niet als verplichte norm ingevoerd. De nationale eisen voor het dioxaangehalte in producten liggen onder de 30 ppm.

Daarom hoeft u zich geen zorgen te maken over kanker door de dioxaan in shampoo. Wat betreft de misinformatie in de media, u begrijpt nu dat het alleen maar bedoeld is om aandacht te trekken.